Deel 2: Bijdrageplicht of niet ?

De betaling van de bijdragen

Vervaldag

De sociale bijdragen worden door het sociaal verzekeringsfonds geïnd dat ten laatste gecrediteerd moet worden op de laatste werkdag van het betreffende kwartaal.

Uitzonderingen:

De betaling van de sociale bijdragen van de eerste twee kwartalen van bijdrageplicht en de regularisatiebijdragen moet ten laatste uitgevoerd worden voor het einde van het kwartaal dat volgt op het kwartaal van verzending van de afrekening.
De driemaandelijkse sociale bijdragen zijn ondeelbaar en zijn dus in hun totaliteit verschuldigd voor elk begonnen kwartaal.

Na betaling van de bijdragen en de eventuele hieraan verbonden verhogingen, levert het sociaal verzekeringsfonds jaarlijks via elektronische weg een bijdragebon af aan het ziekenfonds.

Verhogingen en intresten

Bij niet-betaling van de sociale bijdragen op de vervaldag wordt het bedrag van de bijdragen forfaitair verhoogd met 3% per kwartaal vertraging (12% per jaar).

Bovendien wordt een bijkomende jaarlijkse intrest van 7% aangerekend op de bijdragen of een gedeelte ervan die op 31 december nog niet betaald zijn, voor zover zij voor het eerste werden gevorderd in dat jaar.

Verjaring

De invordering van de bijdragen verjaart ambtshalve na 5 jaar, te rekenen vanaf 1 januari die volgt op het jaar waarvoor zij verschuldigd zijn. Voor bijkomende regularisatiebijdragen ingeval van beginactiviteit, begint de verjaringstermijn pas te lopen vanaf 1 januari van het derde jaar dat volgt op het jaar waarin de activiteit werd aangevangen.

Voorbeeld:

Begin activiteit: 1 mei 2004: de verjaringstermijn van 5 jaar voor de bijkomende regularisatiebijdragen zal pas beginnen lopen op 1 januari 2007. De verjaring is verworven op 1 januari 2012.

Vrijstelling

Een Commissie voor Vrijstelling van Bijdragen, opgericht bij de Federale Overheidsdienst Economie, KMO en Middenstand, kan een vrijstelling toestaan van de sociale bijdragen, wanneer de zelfstandige zich in een staat van behoefte bevindt of in een situatie die hier nauw bij aansluit.

Hiervoor moet de zelfstandige, per aangetekend schrijven, een schriftelijke aanvraag richten aan zijn sociaal verzekeringsfonds (*). Om ontvankelijk te zijn, moet deze aanvraag geformuleerd worden binnen de 12 maanden die volgen op het kwartaal waarop de bijdragen betrekking hebben, of, indien het gaat om een regularisatie, het kwartaal waarin de afrekening werd verstuurd.

Personen die hun activiteit uitoefenen in bijberoep worden verondersteld zich niet in een staat van behoefte te bevinden: de aanvraag zal dus verworpen worden voor de kwartalen waarin zijn een bijberoep hebben uitgeoefend.

De commissie mag de vrijstelling enkel toestaan aan een meewerkende echtgenoot mini-statuut op voorwaarde dat er ook vrijstelling werd verleend aan de hoofdaangeslotene en dit voor de sociale bijdragen die betrekking hebben op dezelfde kwartalen.

De indiening van een aanvraag tot vrijstelling schorst noch de opeisbaarheid van de bijdragen, noch de toepassing van verhogingen, tot het ogenblik van de beslissing van de commissie.

De periodes die gedekt zijn door een beslissing tot vrijstelling worden niet in aanmerking genomen voor de vaststelling van de pensioenrechten.

(*) indien dringend, is een verzoek dat ter plaatste wordt neergelegd ook geldig.

Gelijkstellingen

Personen die hun zelfstandige activiteit hebben stopgezet kunnen onder bepaalde voorwaarden, un rechten op uitkeringen in het stelsel van de zelfstandigen behouden (pensioen, ziekte- en invaliditeitsverzekering, kinderbijslag).

Zonder betaling van bijdragen:

•	indien hun activiteit stopgezet werd wegens faillissement of ontbinding van een concordaat (zonder frauduleus karakter). De gelijkstelling wordt in dit geval beperkt tot maximum 4 kwartalen.
•	indien hun activiteit stopgezet werd wegens ziekte die een arbeidsongeschiktheid van minstens 66% tot gevolg heeft. De gelijkstelling kan in dit geval worden toegestaan zonder tijdslimiet. De aangeslotene moet echter wel al zijn sociale bijdragen betaald hebben op het ogenblik van de indiening van zijn aanvraag.

Met betaling van bijdragen (voortgezette verzekering / vrijwillige stortingen):

•

indien hun zelfstandige activiteit werd stopgezet voor een andere reden. In dit geval is de gelijkstelling beperkt tot maximum 2 jaar (plus 5 jaar indien de aangeslotene aan het einde van deze periode de pensioenleeftijd bereikt).De voortgezette verzekering mag enkel worden toegestaan indien de onderworpene al zijn sociale bijdragen betaald heeft op het ogenblik van de indiening van zijn aanvraag.De aanvraag tot gelijkstelling / voortgezette verzekering moet gebeuren bij het sociaal verzekeringsfonds, dat het dossier overmaakt aan het R.S.V.Z., de enige instelling die hier een beslissing kan nemen

•

onder bepaalde voorwaarden kunnen studieperiodes ook worden gelijkgesteld met periodes van activiteit, mits betaling. De aanvraag moet gericht worden aan het sociaal verzekeringsfonds, die het dossier zal overmaken aan het R.S.V.Z..