Deel 2: Bijdrageplicht of niet ?

De vaststelling van de bijdragen

Berekeningsbasis

De sociale bijdragen die de sociale verzekeringsfondsen ontvangen, financieren de verschillend sectoren van het sociaal statuut: pensioen, kinderbijslag en ziekte- en invaliditeitsverzekering, faillissementsverzekering en moederschapshulp.

Beroepsinkomsten

De sociale bijdragen worden berekend in functie van de beroepsinkomsten die de verzekeringsplichtige als zelfstandige heeft ontvangen, belast in het voorlaatste aanslagjaar dat het jaar waarvoor de sociale bijdragen verschuldigd zijn, voorafgaat.
Voorbeeld: bijdragen voor 2012 vastgesteld op het inkomen 2009, aanslagjaar 2010.
Het beroepsinkomen wordt door de Belastingadministratie aan het sociaal verzekeringsfonds meegedeeld, via het Rijksinstituut voor Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (R.S.V.Z.).

Wat is het beroepsinkomen ?

Dit is het brutoberoepsinkomen, verminderd met de bedrijfslasten en eventueel met de bedrijfsverliezen, voor aftrek van de verminderingen. De sociale bijdragen worden als beroepslasten beschouwd en zijn dus fiscaal aftrekbaar.

De indexatie

Deze inkomsten worden aangepast aan de schommeling van de levensduurte.
Aan het begin van elk boekjaar wordt de aanpassingscoëfficiënt bij koninklijk besluit vastgesteld.

In 2012 bedraagt deze coëfficiënt 9,5035%.

Beginactiviteit

Voorlopige sociale bijdrage: twee mogelijkheden

Bij aanvang van zijn activiteit betaalt de verzekeringsplichtige, wegens het ontbreken van een fiscale basis, voorlopige bijdragen. Hij heeft de volgende keuze:

Het wettelijk minimum betalen

Hoofberoep

Vanaf het begin van de activiteit tot en met het laatste kwartaal van het eerste kalenderjaar dat vier kwartalen van onderwerping omvat: 672,41 € per kwartaal
Voor de vier volgende kwartalen: 688,81€ per kwartaal
Voor de volgende kwartalen: 705,21 € voor de laatste vier kwartalen

Dus,
Voor een begin van activiteit tussen 1 april 2011 en 31 maart 2012: :
bijdragen 2012 = 4 x 672,41 €

Voor een begin van activiteit tussen 1 april 2010 en 31 maart 2011: :
bijdragen 2012 = 4 x 688,81 €

Voor een begin van activiteit tussen 1 april 2009 en 31 maart 2010: :
bijdragen 2012 = 4 x 705,21 €

Bijberoep

Vanaf het begin van de activiteit tot en met het laatste kwartaal van het eerste volledige kalenderjaar dat vier kwartalen van onderwerping omvat: 74,39 € per kwartaal.
76,21 € voor de vier volgende kwartalen.
78,02 € voor de laatste vier kwartalen

Opmerking: Personen met een zelfstandig bijberoep en zij die een pensioen genieten, kunnen op aanvraag en mits het concreet bewijs dat hun inkomsten miniem zullen zijn, de toelating krijgen van het sociaal verzekeringsfonds om geen voorlopige bijdragen te betalen.

Betalen op basis van een geschat inkomen

De zelfstandige kan vanaf het begin van zijn activiteit vrijwillig een hogere bijdrage te betalen.
De belangrijkste voordelen hieraan verbonden zijn:

• de regularisatie na drie jaar verzachten;
• positieve fiscale weerslag (sociale bijdragen worden immers gelijkgesteld met beroepslasten en zijn dus fiscaal aftrekbaar).
• betere spreiding van de lasten.
• op het ogenblik van de regularisatie: toekenning van een intrest (bonificatie) op het verschil tussen het betaalde bedrag en het verplichte forfait.

Barema geschatte inkomsten

Hoofdberoep
Bijberoep

Regularisatie

De definitieve berekening gebeurt op basis van inkomsten van de drie eerste volledige kalenderjaren van activiteit, waarbij vier volledige kwartalen onderworpen zijn. De regularisatie van de voorlopige bijdragen zal jaar na jaar gebeuren.

Principe

•	De bijdragen die verschuldigd zijn vanaf het begin van de activiteit tot en met het laatste kwartaal van het eerste volledige kalenderjaar worden herzien op basis van de inkomsten van het eerste volledige kalenderjaar van onderwerping.
•	De voorlopige bijdragen van de volgende kalenderjaren worden respectievelijk herzien op de inkomsten van het tweede en het derde volledige kalenderjaar.
•	Bij stopzetting vóór het einde van het eerste volledige kalenderjaar van onderwerping, worden de voorlopige sociale bijdragen definitief.
•	Ingeval van stopzetting vóór het einde van het tweede of het derde volledige kalenderjaar, worden de voorlopige sociale bijdragen van het onvolledige jaar herzien op basis van de inkomsten van het volledige kalenderjaar dat voorafgaat.

Voorbeeld

Begin activiteit: 15 april 2009 (hoofdberoep)

Voorlopige bijdragen		Inkomsten
tweede tot vierde kwartaal 2009	3 x 631,45 €	2009	12.500 €
eerste tot vierde kwartaal 2010	4 x 631,15 €	2010	12.500 €
eerste tot vierde kwartaal 2011	4 x 663,24 €	2011	25.000 €
eerste tot vierde kwartaal 2012	4 x 705,21 €	2012	30.000 €

Een eerste regularisatie zal uitgevoerd worden op basis van de beroepsinkomsten van 2009 (eerste volledige belastingjaar), zodra deze inkomsten door de belastingen aan het sociaal verzekeringsfonds worden meegedeeld.
Deze herziening omvat de eerste zeven kwartalen van activiteit. Een tweede regularisatie zal gebeuren op basis van de inkomsten van 2010. De laatste regularisatie zal gebeuren op basis van de inkomsten van 2011.

Dit geeft volgende resultaten:

	Voorlopige bijdragen	Definitieve bijdragen	Regularisatiebijdragen
2009	3 x 631,45 €	3 x 649,45 €	3 x (649,45 – 631,45) = 54 €
2010	4 x 631,15 €	4 x 667,21 €	4 x (667,21 – 631,15) = 144,24 €
2011	4 x 663,24 €	4 x 1.366,97 €	4 x (1.366,97 – 663,24) = 2.814,92 €
2012	4 x 705,21 €	4 x 1.679,42 €	4 x (1.679,42 – 705,21) = 3.896,84 €

Definitieve bijdragen

Het bedrag van de sociale bijdragen dat van toepassing is op de voornaamste categorieën van bijdrageplichtigen vindt u hier in verkorte vorm terug.

Hoofdberoep
Bijberoep

Opmerkingen: Wanneer een persoon een rust- of overlevingspensioen geniet in het stelsel van de zelfstandigen (of een pensioen in eender welk ander stelsel waarvan de betaling - geheel of beperkt - een stopzetting van beroepsactiviteit, buiten een toegelaten activiteit, vereist), wordt het inkomen dat als berekeningsbasis van de sociale bijdragen geldt, geplafonneerd.